kaj sendis min al via supra artikolo.

Tio verŝas strangan lumon sur la signifo de via artikolo. En ĝi mi legas nur ke esperantistoj ne juĝu la gentecon de malsamaj landanoj laŭ la gramatika formo de la landonomo (Nederlandano ne estas malpli ‘genta’ ol germano). Tio ĝustas en multaj kazoj, sed ne en ĉiuj, kaj tial vi ankaŭ atentigas pri la vorto ‘principe’ en la Akademia rekomendo.
Sed la elekto de la Akademio mem de gramatika formo kiu NE ekzistas (bosno, malkrom por la rivero Bosna) kaj – ĉu vi volas aŭ ne volas – akcentas gentecon anstataŭ la ‘ne-genta’ formo Bosnio, faras la impreson ke eble la AdE havas opinion pri la genteco de la enloĝantoj de Bosnio, eble ĉar la AdE opinias tion io evitinda.
Fakte vi instigas esperantistojn ne juĝu nomojn ‘politike’, sed kreante novan radikon sen semantika bazo (sen taŭga esploro inter bosnianoj, kiuj havas sian rajton je ‘politika’ opinio, sen akcepti etimologian argumentadon) vi kreas ‘politikan’ fakton.

La eraro estus precize sama, se ni ĉiuj fariĝus romkatolikoj, pro tio, ke en Ekzercaro §37 estas ankaŭ (2):

(2) “Preĝu al la Sankta Virgulino.”

Mi ne plene konsentas. Kelkaj eroj de FE havas evidentan klarigan karakteron, ne nur modelan. Ili havas ian instruon pri la lingvo, ĉu fonetikan, ĉu gramatikan, ĉu leksikan.

Ekz-e “Ĉiuj prepozicioj per si mem postulas ĉiam nur la nominativon” estas gramatika regulo; “Oni metis antaŭ mi manĝilaron, kiu konsistis el telero, kulero, tranĉilo, forko, glaseto por brando, glaso por vino kaj telertuketo” estas ilustraĵo de la signifo de “manĝilaro”, kaj nerekte de “-il” kaj “-ar”.

Mi opinias, ke tiuj du famaj frazoj pri “rusujanoj” kaj “rusoj” vere celas klarigi ion pri semantiko (pli de “-uj” kaj “-an”, ol de “rus”, “franc” ks). Sed el tio ne sekvas, ke ilia interpreto estas sendisputa, kaj ke alia signifo estas neebla.

La eraro estus precize sama, se ni ĉiuj fariĝus romkatolikoj, pro tio, ke en Ekzercaro §37 estas ankaŭ (2):

(2) “Preĝu al la Sankta Virgulino.”

Brila ekzemplo, Ken!

Kiel ĉiuj aliaj tiuj frazoj, (1) ne celas aserti sian enhavon, sed nur servi kiel modelo de laŭgramatika lingvouzado:

(1) “Germanoj kaj francoj, kiuj loghas en Rusujo, estas Rusujanoj, kvankam ili ne estas rusoj.”

La eraro estus precize sama, se ni ĉiuj fariĝus romkatolikoj, pro tio, ke en Ekzercaro §37 estas ankaŭ (2):

(2) “Preĝu al la Sankta Virgulino.”

Ŝajne nur tio, ke la enhavo de (1) estas prilingva, dum la enhavo de aliaj specimenaj frazoj (kiel (2)) ne estas prilingva, misgvidas nin.

La sistemo de Zamenhof baziĝas sub duobla proceduro, bazita en la duba koncepto ke ekzistas du klasoj de landoj.

Vi prave atentigas pri la malfacilo difini koncepton tiom dubindan kia “gento”, sed tamen la tuta sistemo de gentobazaj nomoj supozigas ke ja ekzistas tiu grupo, antaŭa eĉ al la konsisto de unu lando, kiu donas la nomon al tiu ĉi. Tio kompreneble estas tute ideologia antaŭsupozo, kun ideologiaj sekvoj, kiun Zamenhof devis akcepti, sed pri kiu li mem montris skrupulojn diversloke.

Mi ĝojas ke vi donas renverson al tiu koncepto, per la identigo ruso=rusujano, eĉ se ĝi estas malfacile pravigebla el la Fundamenta ekzerco. Do, iamaniere el via ekspliko mi deduktas ke vi forlasas la koncepton pri gento kiu donas la nomon al lando, por retrokrei la landanon el la nomo de la lando. Se mi bone komprenas, laŭ vi ne ekzistas gento “francoj”, sed lando Francujo, kiu donas la nomon al la landanoj.

Tiu estas inĝenia ekspliko, sed mi dubas ke ĝi estas kion Zamenhof priskribis.

Vi prave atentigas ke ekzistas aliaj kazoj en kiuj eblas du manieroj krei similajn vortojn, ĉu per radiko, ĉu per derivado. Sed almenaŭ en ĉiuj viaj ekzemploj la radiko ja havas signifon, kaj la derivita vorto estas deduktebla el tiu radika signifo. En la geografiaj nomoj okazas male: oni deduktas kio estas “franco” bazite sur la signifo de Francio/Francujo (ne temas nur pri via ekspliko: la samo okazas en la difino de PIV). Kiel dirite, tio estas inĝenia, sed iom stranga, laŭ mia sento.

Vi bone refutas la eblecon krei ĉiujn landonomojn surbaze de gentoj. Tamen, mi restas ĉe mia opinio ke estas jam la momento adopti la kontraŭan sistemon: forgesi pri gentoj, adopti radikojn por ĉiuj landoj, urboj kaj teritorioj, kaj krei la nomojn de la landanoj/civitanoj/loĝantoj surbaze de la sama sufikso. Tute egale por ĉiuj. Mi ne ripetas la argumentojn kiujn mi eksplikis en mia blogo: http://www.delbarrio.eu/2008/09/mi-ne-plu-nomos-min-hispano.htm. Kiel diris Zamenhof mem: “Pli aŭ malpli frue venos eble la tempo, kiam ĉiuj Eŭropaj landoj ricevos nomojn neŭtrale geografiajn”. Jam temp’ estas.

mi ne komprenas, kial lau vi la Fundamenta frazo estas “vera kun signifo 1″ kaj “malvera kun signifo 2″ (de la Akademia difino),

Mi nur celas, ke la frazo “Germanoj kaj francoj, kiuj loghas en Rusujo, estas Rusujanoj, kvankam ili ne estas rusoj” ne povas esti vera, se ni anstataŭas “ruso” per la difino “rusujano”, ĉar ni tiam asertus, ke tiuj germanoj kaj francoj estas rusujanoj, kvankam ili ne estas rusujanoj (mekontraŭdiraĵo). Sed kun la genta signifo de “ruso” ĝi ne plu estas memkontraŭdira.

char lau mi la Fundamenta frazo estas chiuokaze tia, ke al ghi ne kontrauu kio ajn. (Mi ankau ne komprenas, kial lau vi la dua difino “rajtas ne plu kongrui kun la F-a ekzemplo”.)

Simple ĉar vastigo de la sencoj estas ĉiam ebla. Ekz-e la “difino” de “korpo” en UV per la angla “body” ne malhelpas, ke oni nun povas uzi tiun vorton kun matematika senco, kiu en la angla tradukiĝas per “field”. Se ne plaĉas al vi konsideri la vortarajn tradukojn, vi povas imagi, ke ekzistus en la Ekzercaro unu frazo, kiu klare priskribus la bazan sencon de “korpo”: ekz-e “niaj korpoj konsistas el viando kaj ostoj”. Tia frazo estus vera por la baza signifo de “korpo”, malvera por la matematika, sed la matematika signifo ne povus esti taksata “kontraŭa” al la F-o.

Aliflanke, kiel montras Bertilo, la frazo “La rusoj loĝas en Rusujo” povas esti konsiderata ilustraĵo de la _dua_ senco, ĉar kun pure etna interpreto de “ruso” ĉi tie oni alvenus al malvera konkludo: ja etnaj rusoj loĝas ĉie en la mondo, ne nur en Rusujo… Povas do esti, ke la F-o montris la du signifojn per malsamaj frazoj: ili ne kontraŭdiras unu la alian, nur ilustras malsamajn signifojn.

Mi kredas, ke la F-a frazo volas montri la 1an signifon, kiu fakte estas la baza. La 2a signifo estas, kiel indikite, vastigo, do rajtas ne plu kongrui kun la F-a ekzemplo.

Nu, mi certas ke troviĝas ankaŭ kelkaj Bretonoj kaj Eŭskoj kiuj ne ŝatus nomati ”Francoj”… :-)

Prava rimarkigo – eĉ ne bezonatas la riduleto.

Efektive oni povas la vorton francoj uzi tre libere, sed tamen ne tute libere. Iafoje ankaŭ ĝi povas esti tikla. Sed – se mi estas ĝuste informata – en Francujo oni oficiala ne rigardas francecon kiel aferon gentan, sed nur kiel aferon civitanan. Ĉiu ajn, kiu ekhavas francan civitanecon, estas rigardata plene kiel franco. Ekzistas multaj ekzemploj de elstaraj francoj, kiuj havas nefrancan devenon.

Sed kompreneble ekzistas naciismaj homoj, kiuj rigardas la aferon alie, kaj sendube ekzistas ekzemple bretonoj, kiuj opinias, ke ili estas nur bretonoj, ne francoj, kaj tiam la afero tamen fariĝas tikla.

Kontraste en Rusujo oni tute alimaniere traktas ĉion tian en oficialaj kuntekstoj.

Andreas skribis:

Ekzemplo de fiziko: El la aserto “verda lumo ne estas blanka lumo” ne nepre sekvas “blanka lumo ne povas ampleksi verdan lumon” (fakte blanka lumo ordinare ampleksas verdan lumon). – Chu tiu chi pravigo taugas

Laŭ mi tiu komparo estas tre trafa.

Mi povas kontribui per la ekzemplo korvo, kiu nomas la tutan genron Corvus sed ankaŭ unu el la specioj de tiu genro, Corvus corax (= korako aŭ granda korvo). Tial eblas diri kaj, ke pigo ne estas korvo (ĉar ĝi ne estas korako), kaj ke pigo ja estas korvo (ĉar ĝi apertenas al la genro korvo).