La verboj «ridi» kaj «loĝi» estas, almenaŭ ĉe Zamenhof, transitivaj : « mi ridas lian naivecon», «arbaro loĝata de sennombraj birdoj» do sennombraj birdoj logas arbaron

Koncerne “ridi” la afero estas simpla: la akuzativa komplemento ne estas objekto, sed adjekto. Ja en Esperanto akuzativo povas en difinitaj okazoj anstataŭi prepozicion (ekz-e adjektoj pri temo, mezuro, almovo…). La F-o klare priskribas ĉi tion (FE §29):

Anstataŭ la vorto je ni povas ankaŭ uzi akuzativon sen prepozicio. — Mi ridas je lia naiveco (aŭ mi ridas pro lia naiveco, aŭ: mi ridas lian naivecon).

La afero de “loĝi” estas pli komplika. Ĝia uzo en aktiva voĉo kun rekta (loka) adjekto estas malofta, sed ĝia pasivigo estas sufiĉe klasika. Pri tiu strangaĵo (kaj aliaj) turnu vin ekz-e al PMEG (http://bertilow.com/pmeg/gramatiko/pasivo/pasivigeblaj_frazoj.html#i-hfb)

Mi dankas vin por tiu tre bona artiklo. Tamen mi havas kelkajn rimarkojn.

Oni povas rimarki ke la ekzemploj, kiujn vi donas, uzas verbojn, kiuj sencas movon. En aliuj lingvoj, tiaj verboj estas netransitivaj, sed en esperanto videblas konstruoj, kvazaŭ:
«mi iras la ĉambron» = «mi iras en la ĉambron», komparu kun «mi atingas la ĉambron»

Tiel oni povas rigardi verbojn «iri» kaj «kuri» transitivaj. Tio povas ekspliki la konstruon «postkuri iun». Koncerne la defaŭlte ne transitivajn verbojn «deiri» kaj «antaŭeniri», mi malsukcesas trovi konvinkan klarigon. Eble ilin oni povas rigardi transitiva sen malfacilo.

Mi konscias pri neakuzativeco/neergativeco kaj fakte duonfinis noton pri tiu temo, eble aperigotan, rilate E-on. Precipe interesas, ke la E-a transitiva verba subsistemo tre malsimilas tiujn de la latinidaj lingvoj, kiuj plejbone ekzemplas la distingon.

Marc: La diferenco inter ekz. ‘vaporŝipo’ kaj ‘ĉioscia’ estas, ke se ni anstataŭigas la unuan per “vapora ŝipo” (aldonante nur pli eksplicitan gramatikan kategorion al la unua elemento) la svageco de la interrilato restas: sen eksterlingvaj scioj ni ankoraŭ ne scius, ĉu la ŝipo sin movas per vaporo, aŭ iel similas vaporon, aŭ konstruiĝis per vaporo, aŭ eligas vaporon, aŭ flosas sur vaporo … Kontraste, se ni anstataŭigas la duan per “scias ĉion” la semantika interrilato fariĝas neerareble klara.

La kialo estas, ke ekzistas en E-o gramatika kategorio (ne)transitiveco, sed ne ekzistas gramatikaj kategorioj (en E-o), kiuj unusencigus kombinojn kiel ‘vaporŝipo’. Sekve facilas imagi lingvon, kiu permesus ‘vaporŝipo’ (kaj similajn kombinojn), sed permesus ankaŭ *’ĉionscia’ k.s. Fakte, kiel junulo mi ofte erare skribis ‘-n’ interne de tiaj vortoj; tio ŝajnis al mi “logika” kaj mi devis ĝin mallerni.

Mi do ne kredas, ke la svageco de kombinoj klarigas la neakcepteblecon de *’ĉionscia’ kaj de la ceteraj ekzemploj.

‘Forgesumino’ (miozoto) estas escepto; ĉiam estas esceptoj! (Strange, sur angla bazo ni dirus ‘neforgesumino’… ĉu pli optimisma lingvo? ;))

La fakto, ke transitiveco estas propraĵo de la tuta vorto, klarigas kial ni neniam akuzativigas objekton ene de vorto, eĉ kiam la vorto enhavas verbon normale transitivan

Ĉu ne povas klarigi tiun ĉi fenomenon ankaŭ la fakto, ke en kunmetaĵo oni kutime ne fajne indikas la rilaton inter la elementoj (ekz-e “vaporŝipo”, ne “per-vapor-movat-ŝipo”)? Cetere indus pritrakti (eĉ se nur por ĝin deklari neatentinda) la vorton “forgesumino”.

mi volas atentigi al vi pri la hipotezo de neakuzitiveco, kiu distingas verbojn netransitivajn de verboj neergativaj — tiu hipotezo povas doni eĉ pli forton al via pridiskuto. La plej bonan enkondukon mi trovis en itallingva paĝo de Glottopedia:

http://www.glottopedia.de/index.php/Intransitivita%27_scissa

Certe, tute malmodeste, mi volas atentigi al vi pri mia doktora disertaĵo, kiun vi povas libere (danke al licenco CC) elŝuti de la sekva adreso:

http://federicogobbo.wordpress.com/phd/

viaj morfosintaksaj arboj tre similas al la miaj. Krome, sed ne laste, mi menciis artikolon vian aperita en Lingva Kritiko, pri la gramatika karaktero de Whorf. Fartu libere skribi al mi, amike, Federico