Resume en Interlingvao oni konsideras kontrollingvojn unuarangajn (la
anglan, francan, italan, hispanan kaj portugalan [chi du lastaj estas
rigardataj kiel unu lingvo]) kaj duarangajn (la germanan kaj rusan).
Por Interlingvao taugas lau la “regulo de tri” vorto, se ghi aperas en
almenau tri el la kvar unuarangaj kontrollingvoj, che kio unu au ambau
el la duarangaj kontrollingvoj povas funkcii kiel anstatauanto(j).
Estas interese, ke sen tio, ke mi antaue konis tiun chi
prijughmanieron, en la de mi proponita “reguleto” ludas rolon ankau
ghuste tri lingvoj, tamen ne el difinita aro de (kontrol)lingvoj.

Kial oni interpretu adicie nur la de vi menciitajn partojn de la Fundamento, kaj ne inkluzivu ankau la aliajn partojn (Ekzercaron, Universalan Vortaron)?

Mi demandas, char en la Antauparolo al la Fundamento estas skribita: “… chio, kio trovighas en tiu chi libro, devas esti rigardata kiel deviga por chiuj …”

Praktike uzado de gastvorto ne-Esperantigita povas egali al via stadio (i), dum plena Esperantigo (laŭ la klarigoj en regulo 15) estas stadio (iii). Ia interŝtupo, en kiu oni transskribas la fremdan vorton fonetike (sed ankoraŭ ne almetas finaĵojn), povas konsistigi stadion (ii).

Sed estas klare, ke en Esperanto stadio (i) ĉiam estis sufiĉe malofta. Oni tre emas aŭ serĉi jam ekzistantan Esperantan esprimon, aŭ plene Esperantigi – krom kiam temas pri propraj nomoj. Eble tio estas rezulto de la vortumoj en regulo 15.

Aliflanke mi sufiĉe ofte observis liberan (eĉ ŝoke liberan) uzon de gastvortoj tute ne-Esperantigitaj en spontana konversacio de homoj, kiuj eble ne tiom zorgas pri normoj kaj lingva pureco: “Tiu aparato funkcias per laser [lejzer]“; “mi fotis ĝin kun flash [fleŝ]“; “mi tre ŝatas rock”; k.s.

Fremdvorto oftege envenas en etnolingvon tra tri stadioj: (i) la vorto uziĝas senŝanĝe kun diversaj prononcoj; (ii) la vorto refonologiiĝas laŭ la reguloj de la ricevanta lingvo; (iii) la vorto komencas perdi sian fremdecon kaj ensorbiĝas en la ricevantan lingvon.

Ĉu mi pravas, ke mankas al ni stadio (i)?

Sen povi distingi iomete inter efemeraĵoj kaj novaj vortoj, ni alfrontas ĉ. 80 000 aŭ eĉ pli da leksikografiaj decidoj jare.

En la praktiko, la malrapido de nia vortara produktado savas nin — kia ironio!

sen la franca versio ŝajne estus tute bona E-o diri etnolingvece ekzemple “Estas biero en la minibar” anstataŭ “…en la minibaro”.”

Tute prava kaj grava observo. Gravas, ke la diversajn versiojn de la Gramatiko oni interpretu adicie, ne subtrahe. La Franca versio mencias tion pri la gramatikaj finaĵoj, sekve tio validas – plene. Tio, ke la aliaj versioj ne mencias tiun detalon, signifas nenion. Ĉio, kio estas en la Fundamento, validas.

El la kvin lingvoj de la Gramatiko nur la franca mencias ne nur konformon de fremdvortoj al la ortografio de E-o, sed ankaŭ gramatikajn finaĵojn:

“Ils [uzotaj fremdvortoj] prennent seulement l’orthographe et les terminaisons grammaticales de la langue.” (amf. mia – KM)

Pardonu se la demando estas jam respondita aliloke.

Klarigoj de la ISO-kodoj lingvaj troviĝas en mia TTT-paĝaro pri Landoj kaj Lingvoj.

et: estona
fa: persa
ms: malaja
vi: vjetnama