El la menciita Bulteno mi ekstraktas: [NENION AJN PRI A-FINAĴOJ ĈE VIRINAJ NOMOJ]

Konsekvencal suprecititaj akordoj, konsiloj, agnoskoj, kaj por facile distingi virinan nomon disde vira, en ĉiu nelga kaj nuna esperanta rakonto, novelo, romano, dramo aŭ poezio; la virinaj nomoj ĝenerale finas per “a”.

Do, temas nur pri via strangega konkludo el teksto, kiu nenion ajn diras pri A-finaĵoj. La Akademia teksto tamen tute bone allasas, ke oni tute ne Esperantigu virinajn nomojn, kiuj jam finiĝas per “a” nacilingve (aŭ per “e”, aŭ per “o”, aŭ per “i”, aŭ per “k”…).

6) PIV2002 kaj PIV2005, tute ne estas la “Dua Netuŝebla kaj Sankta Fundamento de Esperanto”

Kompreneble ĝi ne estas Fundamento, sed ĝi sekvas la Fundamenton, kaj tio indikas, ke la ne-Fundamenta uzo de A-finaĵoj ĉe virinaj nomoj tute ne estas tiel ĝeneraliĝinta kiel vi imagas. Multaj ankoraŭ preferas uzi O-finaĵojn ĉe Espererantigitaj virinaj nomoj. Tiel estas ankaŭ en iuj nunaj kaj ĵusaj rakontoj, noveloj k.t.p.

Mi efektive nun fermos tiun ĉi diskuton. Ne pro la strangaj fantaziaĵoj pri Akademiaj aproboj, kiuj ne ekzistas, sed pro tio, ke la diskuto tute deflankiĝis for de la temo na-ismo.

Vere mi komencas timi ke esperanto ne estas klara lingvo. Eble per eo, simpla kaj facila interkompreniĝo ne eblas, aŭ probable, la plejo de la esperantistoj as tiel reformofobiaj ke ili vidas ĉie reformatakojn. Trankviliĝu! Ne tielas. Mi denove provos min esprimi kun la espero ke mia teksto ĉifoje estu tute deĉifrita.
1) Jam de jardekoj, en la originala esperanta literaturo, ĝenerale uzatas virinaj nomoj finantaj per “a”
2) Pri tio ekzistas eĉ interkonsento inter famaj verkistoj kaj poetoj.
3) La Akademio de Esperanto, ĉiteme, ne nur konsentas, sed faris eĉ pli permeseman agnoskon en:
“Aktoj de la Akademio de Esperanto, III, 1975 – 1991 (Oficiala Bulteno de la Akademio de Esperanto,n-ro 11)”
El la menciita Bulteno mi ekstraktas:

Rekomendoj pri propraj nomoj *

1-e) La Akademio agnoskas, ke ĉiu ajn rajtas esperantigi sian nomon laŭ sia bontrovo. Ĉiu rajtas ankaŭ elekti pseŭdonimon aŭ plumnomon por si.
*
2-e) La Akademio ankaŭ agnoskas, ke ĉiu ajn rajtas konservi sian aŭtentan nomon laŭ la originala ortografio, se nur ĝi estas skribita per Latinaj literoj.
*
5-e) La Akademio konsilas, ke neniu trudu al aliaj personoj manieron ŝanĝi aŭ transskribi sian nomon eĉ skribe. Propra nomo estas apartenaĵo de ĉiu individuo.

5) Konsekvencal suprecititaj akordoj, konsiloj, agnoskoj, kaj por facile distingi virinan nomon disde vira, en ĉiu nelga kaj nuna esperanta rakonto, novelo, romano, dramo aŭ poezio; la virinaj nomoj ĝenerale finas per “a”.
“Notindas, ke PIV2002 kaj PIV2005 foriris de tiaj A-finaĵoj virinaj nomoj. Tie la Esperantigitaj virinaj nomoj laŭ-Fundamente havas O-finaĵojn.”
6) PIV2002 kaj PIV2005, tute ne estas la “Dua Netuŝebla kaj Sankta Fundamento de Esperanto”

“Sed ni deflankiĝas de la temo. Eble mi baldaŭ” fermos tiun ĉi diskuton”.

7) Mi rimarkigas ke la supra frazo estas neoportuna kaj ne ne honorigas vin. Cetere ne konvenas memorigi al la komunaj esperantistoj ke ili estas nur subuluj, ke Esperantujo ankoraŭ ne estas demokrata, ke en ĝi ankoraŭ regas la ne tro demokrataj reformfobiaj “Fundamentalistoj”, pruvo de tio estas la paĝaro mem de ĉi tiu “Lingva kritiko” dividita per klasoj: klaso elita, kiu povas verki artikolojn kaj komentojn; klaso pleba, kiu povas nur fari komentojn; kaj klaso patricia, kiu havas ĉiujn rajtojn, inkluzive fermi la buŝon al la subuloj.
Dankon pro la memorigo. As dolĉe esti informataj subuloj!

Attilio Liotto attilio.liotto@gmail.com

Akademio juĝis rekomendi “dankal” kiel adverban propozicion.

Kiam?! Kie?!

Ĉu temas pri ia paralela Akademio en paralela universo?

(Lastatempe mi renkontas preskaŭ ĉiutage novan mirigan aserton, kion iam decidis aŭ rekomendis la Akademio, kvankam neniu Akademiano iam ajn aŭdis pri tio.)

Revidante ĝisnunajn skribojn:
Mi ja unue komprenis ( ĉu mi devis diri “miskomprenis”? ): ke vi asertis, se ni sekvus laŭ la evoluo ( de via vidpunkto), ni devus migri tra Esperanto, vice Ido, Occidental, Novial, Interlingua, Lingua Franca Nova, Europanto, Ekspreso, Latina Nova, Ludlange…, al novaj aliaj lingvoj, kiuj ĉiuj sin nomas “plibonigita Esperanton”. Ĉar vi skribis ĉe 15, “La plej bona solvo pri la uzo de la akuzativo aplikatas en la lingvo Ido”. Min tre surprizis via opinio, aŭ ĉu vi asertas nin ŝanĝu ĉiu-hore la gramatikon.

Sed vi skribis supre, “Grandaj reformoj ne bezonatas.”, jen via opinio konkordas Manders-an opinion: “Naciaj lingvoj / Esperanto ne evoluas libere”.
Ambaŭ-opinioj signifas, ke neniam okazos devie ekstrema ŝanĝado pri la gramatiko, mi komprenas. Kaj Chomsky ĉiam diras malsaĝe devie ekstremajn opiniojn, mi ne konfidas lin. Esperanto jam estas vivanta lingvo. Mi apenaŭ trankviliĝas.

Pri “dank’al ”:
Mi unue rigardas, “dank’al” sole estas mallongigo aŭ kunmetaĵo. Post kelkaj horoj, mi trovis mian vortaron manka. Akademio juĝis rekomendi “dankal” kiel adverban propozicion. Dankon por via konsilo.

Pri virina nomo:
Kial la temo implikiĝis?
La temo estas pri propra nomo.
Estas sufiĉe, ke ni sole krude literumi la vorton, ne necesas esperantigi intence.

Pri regula deklinacia sistemo:
Ni ne rapidu decidi tion. Ĉu tuj momente ni povus ŝanĝi nuntempan sistemon, apud Idistoj penas apliki objektivon? Ni jam diskutis tion dum 120 jaroj, sed ne ŝanĝis. La situacio ne atingas la tempon. - Ankaŭ vi povas kompreni la situacion.

“Grandaj reformoj ne bezonatas.” Jen kiel ni agos?
Esperanto ĉiam demandas nin, kion kiel kiom mezuras ni pri la situacio de la evoluo.
Dankon por la disputo! - H. C. Shinopy

nun, kun la aprobo de La Akademio de Esperanto, virinaj nomoj finas per “a”

Ĉu? Mi nenion scias pri tia aprobo fare de la Akademio. Ĉu vi povus indiki, kiam kaj kie tiu aprobo estis deklarita?

Notindas, ke PIV2002 kaj PIV2005 foriris de tiaj A-finaĵoj virinaj nomoj. Tie la Esperantigitaj virinaj nomoj laŭ-Fundamente havas O-finaĵojn.

Sed ni deflankiĝas de la temo. Eble mi baldaŭ fermos tiun ĉi diskuton.

Vi rigardas redundenca pri akuzativo kun regula deklinacia sistemo, kaj grava pri la ripetado, sed mi rigardas male.
Tio ŝajnas signifi, ke ekzistas influo aŭ interveno de niaj ĉiuj gepatraj lingvoj.

Jen mian senton solan skribas mi:
Mi rigardas, ke Esperanta akuzativo-rimedo estas simpla, utila, preciza, kaj definitiva.
Antaŭ ĉio, ĝi havas la definitivan avantaĝon: ni povas flue funkciigi niajn okulojn, orelojn, manojn, kaj buŝon, antaŭ ol cerbumi penige, ĉu la vortoj estas nominativoj aŭ akuzativoj en frazo aŭ sintakso.
Do tial Esperanto estas facile komprenebla por popolo en la mondo. Se ni ŝanĝus la rimedon kiel Ido, Esperanto-uzantoj nepre malmultiĝus duone pro la maloportuneco, aŭ skismus kontraŭ ŝanĝi la novan rimedon for via propono. - Kiu intence kaj penige reformus la rimedon pli malboniga, kaj ĉu la aliaj lacige ricevus tian proponon? Ĉu tia malboniga reformo vere estas evoluo? Oni nature rigardos, ke tio estas regreso.

Pri “dank’ al”:
Tio temas pri mallongigo, laŭ la Fundamento, ne reformi.
Kiel do vi komprenas tion?!
“Ekz.” estas la mallongigo el “ekzemple”, “U” el “UEA (Universala Esperanto-Asocio )” estas la mallongigo el adjektiva vorto.
Ĉu vi lanĉas tian torditan argumenton al ni?

Pri virina nomo:
Ankaŭ tio temas pri propra nomo, ne reformi.
Ĉu vi plu konsideras, ke propraj nomoj ĉiam finiĝis “o” aŭ “a”?
Aŭ ĉu vi estas adepto de fifama “universala grafismo” en Volapük kaj similaj???

Pasee ni jam diskutis dum 120 jaroj pri aboli akuzativon kaj aliaj ( kaj samaj ), sed ni ankoraŭ ne atingas la situacion, ke ni devas nepre aboli akuzativon kaj ŝanĝi aliajn. - kaj future ne atingos eterne. Kion do reformis kaj reformos ni?
Jen nenio nova troviĝas en la diskuto via kaj mia, ĉar tiel troviĝas sama diskuto en paseo. Ĉu ni ĉesu diskuti pri reformi Esperanton? Ĉar sufiĉe skismas vi kaj mi, ĉu ne? Mi ne rifuzas vin krei novan alian lingvon, ( bedaŭrinde mi ne migros al via lingvo ) sed reformi ne necesas al Esperanto ankaŭ via lingvo, kiel ajn mi konsideras. Vi tuj facile komprenos, se vi vidas la evoluon de via lingvo. Se vi ĉiam multfoje ŝanĝus la gramatikon, vi ne povus lerni nek uzi vian lingvon, komencante malvoli. Kaj aliaj reformo-proponantoj fariĝos pli malkvietaj, vi ricevos grandan embarason de ili.

Pri lingva evoluo, mi hazarde trovis strangajn frazojn en la transcitoj de la libro: François Lo Jacomo “Liberté ou autorité dans l’ évolution de l’ ésperanto?” - Mi petas vian pardonon pro transcito: mi ne povas garantii la severan korektecon, kaj bedaŭrinde mi ne povas koni la detalon.

W. Manders skribis en “Interlingvistiko kaj Esperantologio” ( 1950 ):
1. Naciaj lingvoj ne evoluas libere.
2. Esperanto ne evoluas libere.
3. Rigardante severe, Esperanto ne evoluas, same kiel naciaj lingvoj.

Li ankaŭ skribis:
En Esperanto, neniel okazas la evolua fenomeno de deklinacia malapero en latino aŭ la ĝermana. Ĉar se ni forĵeti akuzativon, oni rigardas tion erara. Se la plimulto el Esperantistoj forĵetus akuzativon, malgraŭ tio, la juĝo estas severa. La evoluo de Esperanto estas ne tiel libera, kaj ne simila al la evoluo de naciaj lingvoj.

Dankon. - Hitrock Camellia Shinopy

XVII. NI KONSTATAS, ke la vortfarado obeas al jenaj reguloj de neceso kaj sufiĉo:

En la konstruo de la vorto oni devas enkonduki ĉiujn elementojn, kiuj necesas, sed ne pli ol kiom sufiĉas, por elvoki klare kaj plene la ideon reprezentotan.
La faktoroj, kiujn oni konsideras ĉe la neceso kaj sufiĉo, povas kuŝi ankaŭ ekster la vorto, en la kunteksto. Helpe de ĝi oni povas uzi t.n. resumajn formojn anstataŭ la ekzaktaj.
***
Tamen vi preferis uzi la kontraŭfundamentan “dank’al”, kial? Ĉu vi volas reformi esperanton?
Vi pravas, belsono de lingvo estas subjektava, sed en ĉiu lingvo estas ĝenerale konsiderata ne belsona, ripetado de vorto, aŭ silabo, kaj ju pli longa, jupli ripeta ta, despli nebelas, do “ojn, ajn”, as malpli belaj ol “oj, aj”, kaj “on, an”, malpli belas ol “o, a”, almenaŭ en ripetado. Al mi eĉ strangas kial Zamenhof ne uzis la libera “-es” por la infinitivoj, rezervante tiele la malpli peza “i” por la pluralo de la substantivoj.
Mi ne proponis abolon de la objekta akuzativo, sed nur plenan aplikon de la principo de sufiĉo kiu esence jenas: Se vorto aŭ esprimo sencas, bonas, se klaras ne bezonatas pluo. Do kiam la senco jam klaras plua markilo ne bezonatas, sekve, ĝi ne estu deviga.
Ĉiukaze por mi absurdas enkonduki en esperanton, trian objekto-markilon, “na” aŭ “nan” kaj similaĵojn, ili absolute ne bezonatas.
En la mondo la plejo de la lingvoj inkluzive la ĉina la angla kaj la latinidaj ne havas regulan deklinacian sistemon, konsekvence la objekto, en normala frazo, estas distingata nur de sia loko, tute same kiel en Ido.
En Esperanto ni uzas du distingiloj, sed por la klareco sufiĉus unu. Kvankam mi konsentas ke redundeco kelkfoje bonas, mi opinias ke la dua markilo devus esti ne deviga, precipe en poezio, tiamariere oni povus laŭbezone elizii ankaŭ la substantvan obiektan komplementon. La lingvo rezultus malpli monotona kaj pli flua.
Pri la virina nomoj, rimarku ke ne hazarde en “La Fundamento de Espeeranto” § 36 kaj §38, oni trovas: “Anno, Elizabeto, Mario, Klaro, Sofio,” sed simple ĉar tiam regis la regulo, ke ankaŭ la virina nomoj finu per “o”. Nun ne plu tielas; nomu tion, laŭplaĉe, modo, ŝanĝo, aŭ reformo, sed por mi ĝi estas simpla lingva evoluo, neevitebla ankaŭ en esperanto.
Amike Attilio Liotto attilio.liotto@gmail.com

Pri virina nomo:
Tio temas pri propra nomo, ne pri Esperanto. Via opinio estas maltrafa tute.
Ekz. la litero de mia nomo ĉiam finiĝis nek “o” nek “a”, sed “y”.

Pri modelo:
“Fundamento kaj modelo de ĉiu viva lingvo estas ĝia parolanta popolo kaj ties plej elstara literaturo”, estas prave, sed gramatikaj ruloj.
Ĉu vi iafoje asertis reformi aŭ ŝanĝi la gramatikon de naciaj lingvoj?

Pri frazo:
Ne ekzistas frazo S-P-O sola,
alie ekzistas S-P-O-nerektaO, S-P-nerektaO-O, S-P-O-K, S-P-K-O.
( Plie P-S, P-K-S… )
Ni povas uzi Esperanton kun facile komprenebla vort-ordo, kaj ni ĉiam kutimas ŝanĝi vort-ordon por uzi facile komprenebla frazon, dank’ al la historio kun 120 jaroj.
( Kelkaj diris “libera vort-ordo”, tion mi rigardas ne korekta, sed “facile komprenebla vort-ordo”. )
Se ni abolos akuzativon kiel Ido, kiam ni aplikos frazojn S-P-O-O, S-P-O-K, S-P-K-O, tiaj frazoj konfuzos nian cerbon, se eĉ iomete longa frazo, jam ni trovis tion en Ido. Ido-rimedo ne povas subteni longan frazon, kaj malhelpas kompreni frazon por ni. Jen akuzativo ĉiam necesas al facile komprenebla frazo. Se ni abolos akuzativon kiel Ido, Esperanto fariĝos pli malfacila kaj pli maloportuna por ankaŭ lerni kaj uzi kiel Ido, ree mi opinias.
Mi vidas, ke vi konsideras ne belsona akuzativo-markilon “-n”. Do ĉu vi sentas ne belsona nominativo-markilon “-o”? Esperanta nominativo ĉiam deriviĝas kun la sufikso “o”, plu ĉiam adjektivon “-a”, ĉiam pluralon “j”.
Mi konsideras, ke “-n”-abolo ( eksterregula kiel Ido; precipe embarase vi proponas ) estas absurda kaj malkonciza duoble trioble, ĉiama “-n”-aldono estas konciza, precipe kiam utilas uzi longan frazon.

Reformi Esperanton signifas ne evolui, sed sole regresi. Jam ekzistas 200-300 lingvoj, tiuj sin nomas “reformita / plibonigita Esperanton”, sed neniu uzas ilin. Se akuzativo estas malutila, vi kaj mi ankaŭ rajtas migri aliajn lingvojn, sed tuj ni trovos alian lingvon tre malfacila-maloportuna, ni devos reveni Esperanton.
Plie estas neeble unuiĝi kun Ido, ĉar idistoj ĉiam skismas por reformi la gramatikon sub la sekvantaj reformo-proponoj. Vidu, jen tiel batalas ni la interna pri la gramatiko. Se ni unuiĝos kun Ido aŭ aliaj lingvoj, la batalo fariĝos pli severa, ĉar precipe idistoj estas pli multe batalemaj ol ni.